Nghệ thuật uống trà của người Việt xưa và nay

Uống trà là bản sắc văn hoá truyền thống lâu đời tại của các nước Á Đông. Ở các nước phương Đông như Việt Nam, Nhật Bản, và Trung Quốc, trà được tôn vinh là “quốc ẩm”. Phong cách thưởng trà của người ngày xưa và ngày nay có chút khác biệt, tuy nhiên vẫn giữ lại được những nét văn hóa lâu đời mà ông cha ta để lại.

Thú vui thưởng trà của người Việt ngày xưa

Không giống như “trà kinh” của Trung Quốc hay “trà đạo” của Nhật Bản, tại Việt Nam, các bậc tiền nhân cho rằng uống trà là một nghệ thuật, mỗi người lại có cách thưởng trà khác nhau, miễn sao thể hiện được giá trị nhân sinh và nét văn hóa sâu sắc từ chén trà.

Ngày xưa trà chỉ được dùng trong lớp quyền qúy cao sang, do đó, các bước chuẩn bị cho một buổi trà đạo thường rất cầu kỳ và công phu. Một cuộc trà đúng lễ phải hội đủ những tiêu chí như: Nhất thủy (nước pha trà phải ngon), Nhì trà (loại trà tinh túy), Tam bôi, Tứ bình (dụng cụ và cách thức pha trà phải chuẩn), Ngũ quần anh (tri kỉ cùng thưởng trà). Dần dần uống trà là một lối tiêu khiển thanh đạm được tất cả mọi giới ưa chuộng. Pha trà mời khách cũng phải tốn nhiều công phu chuẩn bị và trở thành một nghi thức. Đó là thể hiện sự trân trọng của gia chủ dành cho khách.

Đặc biệt, bộ dụng cụ pha trà thường sẽ là gốm cao cấp, mẫu mã đẹp sang trọng bởi nó sẽ đại diện cho chủ nhà. Bộ ấm trà càng sang trọng thì sẽ càng thể hiện địa vị của người chủ nhân.

Ảnh: Đại Đông Giang

Mời trà là một hành vi biểu hiện phong độ thanh nhã và hiếu khách của hầu hết các gia đình Việt Nam. Kỵ nhất là tiếp khách bằng những tách trà còn đóng ngấn hoen ố nước trà cũ. Cũng không bao giờ tiếp khách bằng một ấm nước trà nguội. Tách trà tiếp khách là thể hiện những tình cảm tối thiểu nhất, không thể tuỳ tiện coi thường, dù không nhất thiết phải là loại trà thượng hảo hạng.

Cách thưởng trà của người Việt cũng mang nét đặc trưng riêng. Trước khi uống, người uống thường đưa qua mũi để tận hưởng hương vị trà, sau mới hạ dần xuống miệng, môi nhấp ngụm nhỏ thấy chát đắng, sau đó chuyển sang vị ngọt dịu, làm cho tinh thần thoải mái và thư thái.

Phong cách thưởng trà ngày nay

Ngày nay, việc uống trà đã trở nên phổ biến hơn cho tất cả mọi người. Các cụ ta ngày xưa có câu “miếng trầu là đầu câu chuyện”, thì với xã hội ngày nay, miếng trà là đầu câu chuyện. Việc thưởng trà gắn liền với văn hóa ứng xử. Nghệ thuật uống trà phản ánh phong cách văn hoá ứng xử của người Việt Nam. Cách ẩm trà của người Việt cũng có nhiều nét riêng và độc đáo không kém. Phong cách uống trà của người Việt Nam rất đa dạng không theo chuẩn mực nào, biểu hiện đầy đủ khía cạnh ngôn ngữ sâu xa trong văn hóa ứng xử đầy tính sáng tạo của người pha trà và người được mời uống trà đã được nâng lên bậc nghệ thuật pha trà và văn hóa uống trà.

Trà cũng là một loại thức uống rất tốt cho sức khỏe. Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã có câu:

Bán dạ tam bôi tửu,
Bình minh số trản trà.
Nhất nhật cứ như thử.
Lương y bất đáo gia
   (Hải Thượng Lãn Ông
Lê Hữu Trác)

Câu nói trên có nghĩa là uống trà vào sáng sớm giúp xua tan đi mọi bệnh tật. Uống trà còn giúp cho tâm trí và tinh thần thoải mái, giải trừ những căng thẳng và muộn phiền.

Việc tặng ấm trà cho khách hàng còn có ý nghĩa là cầu mong sức khỏe và bình an cho người nhận. Món quà này mang ý nghĩa về mặt tinh thần to lớn, thể hiện được tình cảm và sự trân trọng, mang lại sự gắn bó thân thiết giữa những cá nhân lại với nhau nhiều hơn. Ấm trà hiện nay có vô vàn kiểu cách, mẫu mã, giá trị, và tùy theo những nét tính cách, sở thích riêng mà có những lựa chọn khác nhau.

Ảnh: Đại Đông Giang

Có thể nói, uống trà từ lâu đã trở thành một thú vui tao nhã, tinh tế, là một nét văn hóa thiêng liêng gắn với đời sống và tâm linh người Việt. Nhấp tách trà tinh túy, con người sảng khoái, giao hòa với thiên nhiên và đất trời, cảm nhận vị ngọt hậu đọng mãi như một triết lí nhân sinh “khổ tận, cam lai”.

Trong xã hội hiện đại, với rất nhiều nền văn hóa được du nhập, cùng với đó là sự nảy phát triển của vô vàn các loại thức uống khác nhau, nhưng trà là một loại thức uống vẫn tồn tại song song và vô cùng mạnh mẽ, bởi nó thân quen và trở thành văn hóa trà, ấy thế mà trong hầu hết các gia đình người dân Việt Nam đều có bộ ấm trà, và trà là thức uống mà chúng ta có thể thưởng thức ở bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào.

Hy vọng bài viết trên sẽ giúp ích cho bạn. Hãy ghé trang chủ Đại Đông Giang để tham khảo thêm thật nhiều mẫu quà tặng độc đáo nhé.

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Contact Me on Zalo
0899842842